رایانش ابری با تغییر الگوی سنتی استفاده از زیرساختهای فناوری اطلاعات، امکان دسترسی سازمانها و کاربران به منابع پردازشی، ذخیرهسازی و نرمافزاری را بدون نیاز به مالکیت مستقیم زیرساخت فراهم کرده است. در این مدل، ارائهدهندگان خدمات ابری با ایجاد و مدیریت زیرساختهای مشترک، منابع خود را میان تعداد زیادی از کاربران و سازمانها به اشتراک میگذارند. همین موضوع باعث شده است تفاوت میان استقرارهای کوچک و بزرگ تا حد زیادی کاهش یابد؛ زیرا ظرفیت و مقیاس زیرساخت بر اساس میزان تقاضا و نیاز واقعی کاربران تنظیم میشود.
در چنین محیطی، فعالیت ارائهدهندگان رایانش ابری صرفاً به فراهم کردن سرور یا فضای ذخیرهسازی محدود نمیشود، بلکه مجموعهای از اهداف اقتصادی، فنی و راهبردی را دنبال میکند. کاهش هزینههای توسعه و بهرهبرداری، استفاده بهینه از زیرساختهای موجود، افزایش تعداد کاربران، توسعه بازار و ایجاد مزیت رقابتی، از مهمترین انگیزههایی هستند که شرکتها را به سرمایهگذاری در این حوزه سوق میدهند. از سوی دیگر، ارائه خدمات ابری میتواند زمینهای برای گسترش ارتباط با مشتریان و ایجاد یک سکوی توسعه برای سایر نرمافزارها و سرویسها فراهم کند.
در واقع، مدل رایانش ابری بر پایه یک رویکرد اشتراکی شکل گرفته است؛ به این معنا که کاربران، به جای خرید و نگهداری زیرساخت، منابع مورد نیاز خود را در قالب سرویس دریافت میکنند. این مدل به ارائهدهندگان اجازه میدهد ظرفیت موجود را میان مشتریان مختلف توزیع کرده و همزمان با افزایش تقاضا، خدمات خود را توسعه دهند. بنابراین، شناخت اهداف ارائهدهندگان رایانش ابری میتواند به درک بهتر ساختار اقتصادی و فنی این صنعت و دلیل گسترش سریع خدماتی مانند سرور ابری کمک کند.
اهداف و انگیزههای ارائهدهندگان رایانش ابری
اشتراک و ائتلاف منابع، تفاوتهای میان استقرارهای کوچک و بزرگ را کمرنگ میکند؛ زیرا مقیاسها تنها بر اساس میزان تقاضا مشخص میشوند. شرکتهایی که بهعنوان سرویسدهنده سرور ابری و خدمات رایانش ابری فعالیت میکنند، اهداف زیر را دنبال میکنند:
- سود: کاهش هزینههای توسعه، این فناوری را بسیار سودمند میکند.
- بهینهسازی: زیرساخت از قبل موجود است و نمیتوان گفت که بهطور کامل مورد استفاده قرار گرفته است. ازاینرو، میتوان به تعداد زیادی کاربر یا سازمان، با استفاده از یک زیرساخت واحد، سرویس ارائه داد. مثال قابلتوجه برای این موضوع، وبسرویسهای آمازون است.
- استراتژی: یک سکوی رایانش ابری میتواند محصولات شرکت را گسترش داده و به اعتبار شرکت بیفزاید؛ وضعیتی که در مورد سکوی ویندوز آزور مایکروسافت نیز صدق میکند.
- گسترش: یک سکوی رایانش ابریِ برنددار میتواند با عرضه سرویسهای انتخابی و افزودهشده، ارتباط خود را با مشتریان توسعه دهد. این رویکرد در مورد سرویسهای جهانی IBM و سرویسهای ابر IBM نیز مشاهده شده است.
- حضور: حضور یافتن در بازاری که هنوز رقبای جدی در آن ظهور نکردهاند. بهعنوان مثال، موتور App گوگل به توسعهدهندگان امکان میدهد یک برنامه را بهسرعت توسعه دهند. برنامه آفیس ابری گوگل نیز خیلی زود توجه عموم را به خود جلب کرد و مورد استقبال قرار گرفت.
- سکو: یک سرویسدهنده رایانش ابری میتواند به قطب اصلی بسیاری از ISVها، یعنی فروشندگان مستقل نرمافزار، تبدیل شود. سرویسدهنده مدیریت ارتباط با مشتری Salesforce.com، سکوی توسعهیافتهای به نام Force.com دارد که یک عرضه PaaS محسوب میشود.
توسعه رایانش ابری به وضعیتی شباهت پیدا کرده است که هماکنون شرکتهای سختافزاری با آن مواجه هستند. شرکتهایی که اساس فعالیتشان متکی بر مالکیت سیلیکون برای تولید محصولات است، مانند eVGA، NVIDIA، AMD و Apple، اما امکان ساخت این نیمههادیها را که به سرمایهگذاری چندین میلیارد دلاری نیاز دارند، ندارند، در برابر شرکتهایی مانند Intel و NEC قرار میگیرند که امکان ساخت مواد اولیه خود را دارند.
شرکتهایی مانند TSMC، شرکت تولید نیمههادی تایوان، به درجهای از پیشرفت رسیدهاند که محصولات را بر اساس طراحیهای مشتری تولید میکنند. با وجود اینکه میزان ریسک در چنین وضعیتی افزایش مییابد، این مدل میتواند حداکثر رضایت مشتری را به دنبال داشته باشد.
رایانش ابری نیز مشابه این مدل است؛ بدین معنا که افراد و شرکتها، بدون آنکه مالک زیرساخت باشند، میتوانند بر اساس معماری سرویسگرا از این زیرساختها و خدمات استفاده کنند.
نتیجهگیری
رایانش ابری با ایجاد تغییر اساسی در شیوه تأمین و استفاده از زیرساختهای فناوری اطلاعات، مدل جدیدی را برای ارائه خدمات به سازمانها و کاربران شکل داده است. در این مدل، بهجای آنکه هر سازمان برای تأمین نیازهای خود اقدام به خرید و نگهداری زیرساختهای پرهزینه کند، میتواند منابع مورد نیاز خود را بهصورت سرویس و متناسب با میزان مصرف دریافت کند. این رویکرد، علاوه بر کاهش هزینههای اولیه، امکان استفاده مشترک و بهینه از زیرساختها را فراهم میکند و به ارائهدهندگان خدمات ابری اجازه میدهد منابع موجود را میان تعداد زیادی از مشتریان توزیع کنند.
بررسی اهداف ارائهدهندگان رایانش ابری نشان میدهد که سودآوری تنها انگیزه فعالیت در این حوزه نیست. بهینهسازی منابع، توسعه بازار، افزایش ارتباط با مشتریان، ایجاد مزیت رقابتی، حضور در بازارهای جدید و تبدیل شدن به یک سکوی اصلی برای توسعه نرمافزارها و سرویسهای دیگر، از مهمترین اهداف این شرکتها محسوب میشود. در نتیجه، ارائه خدماتی مانند سرور ابری میتواند همزمان ارزش اقتصادی و راهبردی قابلتوجهی برای ارائهدهنده ایجاد کند.
در نهایت، رشد رایانش ابری را میتوان نتیجه ترکیب مقیاسپذیری، اشتراک منابع و ارائه خدمات بر اساس نیاز دانست. این مدل نهتنها مالکیت زیرساخت را از مصرف سرویس جدا کرده، بلکه زمینهای برای شکلگیری اکوسیستم گستردهای از سرویسها و کسبوکارهای دیجیتال فراهم آورده است.
منبع: کتاب مرجع کامل رایانش ابری، تألیف بری ساسینسکی، ترجمه مهندس نوید فرخی، انتشارات علوم رایانه.