فهرست مطالب
رایانش ابری در سالهای اخیر به یکی از مهمترین زیرساختهای فناوری اطلاعات در جهان تبدیل شده است و نقش اساسی در توسعه کسبوکارهای دیجیتال، اپلیکیشنهای وب و سرویسهای مقیاسپذیر ایفا میکند. شرکتهای بزرگ فناوری با ارائه پلتفرمهای ابری پیشرفته، امکان دسترسی به منابع محاسباتی، ذخیرهسازی، شبکه و سرویسهای متنوع را بدون نیاز به زیرساخت فیزیکی فراهم کردهاند.
در این میان، سه بازیگر اصلی این حوزه یعنی مایکروسافت، گوگل و علیبابا با معرفی پلتفرمهای ابری خود توانستهاند بخش قابل توجهی از بازار جهانی را در اختیار بگیرند.
مایکروسافت با سرویس Microsoft Azure، بهعنوان یکی از بزرگترین ارائهدهندگان خدمات ابری، مجموعهای گسترده از سرویسها را در حوزههای مختلف ارائه میدهد. همچنین با معرفی مدلهای نوین مدیریت منابع مانند Azure Resource Manager، تجربهای یکپارچهتر برای توسعهدهندگان و سازمانها فراهم کرده است.
از سوی دیگر، گوگل با Google Cloud Platform (GCP) که ریشه آن به App Engine بازمیگردد، توانسته است زیرساخت قدرتمندی برای اجرای برنامهها و خدمات مبتنی بر داده ایجاد کند. همچنین گوگل قادر است سرویسهای متنوعی را در اختیار شرکتهای بزرگ قرار دهد.
در کنار این دو، علیبابا کلود نیز بهعنوان بازوی ابری بزرگترین شرکت تجارت الکترونیک جهان، با رشد سریع خود در بازارهای جهانی توانسته خدمات گستردهای در زمینه محاسبات، ذخیرهسازی و شبکه ارائه دهد.
در مجموع، بررسی این سه پلتفرم نشان میدهد که رقابت در حوزه رایانش ابری نهتنها به توسعه فناوریهای نوین منجر شده، بلکه مسیر تحول دیجیتال در سطح جهانی را نیز سرعت بخشیده است.
در این مقاله از ابر سیگما، به بررسی Microsoft Azure، Google Cloud Platform (GCP) و Alibaba Cloud برای بررسی و مقایسه مهمترین ارائهدهندگان خدمات رایانش ابری استفاده شده است.
مایکروسافت آزور (Microsoft Azure)
سرویس ماشین مجازی مایکروسافت در سال 2008 با نام Windows Azure معرفی شد و در فوریه 2010 بهصورت تجاری در دسترس قرار گرفت. در سال 2014 این سرویس به Microsoft Azure تغییر نام داد و اکنون دومین پلتفرم بزرگ رایانش ابری عمومی در جهان پس از AWS است.
مایکروسافت بیش از 200 سرویس Azure را در حوزههایی مانند محاسبات، هویت، موبایل، ذخیرهسازی، پیامرسانی و بسیاری موارد دیگر ارائه میدهد. در زمان نگارش این متن، Azure در بیش از 60 منطقه در سراسر جهان در دسترس است و هر سال مایکروسافت مناطق جدیدی را برای راهاندازی اعلام میکند.
از دیدگاه توسعهدهنده، Azure یک API مبتنی بر REST، HTTP و XML ارائه میدهد که برای تعامل با سرویسهای ذکرشده استفاده میشود.
یکی از تفاوتهای اصلی Azure با سایر پلتفرمهای ابری، مدلهای استقرار ارائهشده در آن است. علاوه بر مدل «کلاسیک» که در آن هر منبع مانند ماشین مجازی، پایگاه داده و غیره بهصورت جداگانه مدیریت میشود، Azure در سال 2014 «Azure Resource Manager» را معرفی کرد که به کاربران اجازه میدهد گروههایی از منابع که بههم مرتبط هستند را ایجاد کنند و آنها را بهصورت مشترک استقرار، مدیریت و پایش کنند.
در حالی که AWS با تبدیل شدن به یک پلتفرم توسعهدهندهمحور رشد کرد،Azure به لطف سازمانهای بزرگی که پیشتر به محصولات مایکروسافت وابسته بودند و تصمیم گرفتند از خدمات ابری مایکروسافت استفاده کنند، توسعه یافت.
پلتفرم گوگل کلود (GCP)
دو سال پس از AWS، گوگل در سال 2008 سرویس رایانش خود را راهاندازی کرد. این سرویس «App Engine» نام داشت و در ابتدا فقط یک ابزار توسعهدهنده بود که به کاربران اجازه میداد برنامههای وب خود را روی زیرساخت گوگل اجرا کنند.
در ابتدا، App Engine برای 10,000 توسعهدهنده در دسترس قرار گرفت که میتوانستند با برخی محدودیتها از آن استفاده کنند: 500 مگابایت فضای ذخیرهسازی، 200 میلیون مگاسیکل CPU در روز و 10 گیگابایت پهنای باند در روز.
تنها در نوامبر 2011 گوگل App Engine را به یک سرویس عمومی تبدیل کرد و اکنون گوگل چیزی تحت عنوان «Google Cloud Platform» (GCP) ارائه میدهد که شامل سرویسهای ابری متعددی است.
امروزه شرکتهای بزرگ متعددی تصمیم گرفتهاند از GCP برای اجرای کسبوکار خود استفاده کنند.
قابل ذکر است که برخی از این سرویسها همان ابزارهایی هستند که کاربران روزمره گوگل نیز بهطور مستقیم از آنها استفاده میکنند. برای مثال، API گفتار (Speech API) و API زبان طبیعی (Natural Language API) در هنگام استفاده از تلفنهای اندرویدی برای صحبت کردن به کار گرفته میشوند و Cloud Search نیز همان سرویسی است که هنگام جستجو در موتور جستجوی گوگل مورد استفاده قرار میگیرد.
در زمان نگارش این متن، Google Cloud Platform (GCP) در 40 منطقه و 120 ناحیه (zone) در سراسر جهان در دسترس است.

علیبابا کلود (Alibaba Cloud)
علیبابا بزرگترین شرکت تجارت الکترونیک در جهان است که سه سایت اصلی تجارت الکترونیک دارد Taobao، Tmall و Alibaba.com . بیش از 674 میلیون کاربر فعال دارد و همچنان در حال رشد است. همانند آمازون، رایانش ابری در ابتدا برای حمایت از وبسایتهای تجارت الکترونیک علیبابا ایجاد شده بود.
در سپتامبر 2009، Alibaba Cloud برای ارائه خدمات ابری به عموم تاسیس شد. بهطور خاص، Alibaba Cloud که با نام Aliyun نیز شناخته میشود، خدمات ابری را به کسبوکارهای آنلاین مانند Elastic Compute، ذخیرهسازی داده، شبکههای توزیع محتوا (CDN) و غیره ارائه میدهد. در حال حاضر، Alibaba Cloud در بیش از 29 منطقه و 87 ناحیه دسترسی (availability zones) فعالیت میکند.
جمعبندی
در مجموع، بررسی سه پلتفرم اصلی رایانش ابری یعنی Microsoft Azure، Google Cloud Platform (GCP) و Alibaba Cloud نشان میدهد که این حوزه به یکی از ستونهای اصلی زیرساخت دیجیتال در جهان امروز تبدیل شده است. هر یک از این ارائهدهندگان با تکیه بر پیشینه، استراتژی و اکوسیستم خاص خود توانستهاند سهم قابل توجهی از بازار جهانی را به دست آورند و نقش مهمی در شکلگیری آینده فناوری ایفا کنند.
مایکروسافت آزور با اتکا به تجربه طولانی مایکروسافت در حوزه نرمافزارهای سازمانی و حضور گسترده در میان شرکتهای بزرگ، توانسته است جایگاه قدرتمندی در بازار ابری به دست آورد. ارائه صدها سرویس متنوع و همچنین معرفی مدلهای نوین مدیریت منابع، باعث شده Azure به گزینهای مناسب برای سازمانهایی تبدیل شود که به دنبال یکپارچگی، امنیت و مدیریت ساختاریافته منابع هستند.
این ویژگیها نشان میدهد که Azure بیش از هر چیز بر نیازهای سازمانی و محیطهای enterprise تمرکز دارد. در مقابل، Google Cloud Platform با رویکردی مبتنی بر داده و نوآوری رشد کرده است. ریشه این پلتفرم در App Engine نشان میدهد که گوگل از ابتدا به دنبال سادهسازی اجرای برنامههای وب در مقیاس بزرگ بوده است.
GCP امروز با ارائه سرویسهای پیشرفته در حوزه هوش مصنوعی، تحلیل داده و زیرساختهای جهانی گسترده، به یکی از مهمترین انتخابها برای شرکتهایی تبدیل شده است که دادهمحوری در مرکز فعالیت آنها قرار دارد. یکپارچگی برخی سرویسهای آن با محصولات روزمره گوگل نیز نشاندهنده عمق نفوذ این پلتفرم در زندگی کاربران است.
از سوی دیگر، Alibaba Cloud بهعنوان بازیگر اصلی بازار آسیا، توانسته است با رشد سریع خود و تمرکز بر تجارت الکترونیک و خدمات آنلاین، جایگاه ویژهای در میان رقبا به دست آورد. این پلتفرم با بهرهگیری از تجربه گسترده علیبابا در مدیریت حجم عظیم کاربران و تراکنشها، خدماتی پایدار و مقیاسپذیر ارائه میدهد که برای کسبوکارهای در حال رشد بسیار ارزشمند است.
در نهایت، مقایسه این سه پلتفرم نشان میدهد که رقابت در حوزه رایانش ابری نهتنها موجب افزایش کیفیت و تنوع خدمات شده، بلکه مسیر تحول دیجیتال جهانی را نیز سرعت بخشیده است و آینده این حوزه همچنان با نوآوری، توسعه زیرساختها و گسترش کاربردها همراه خواهد بود.